Haftalardır Türkiye gündemden düşmeyen fon krizindeki doğrudan kaybın 850 milyar TL’ye dayandığı nihai zarar tasfiyeyle netleşmeyi beklerken eriyen kaynağın kamusal yatırımlara ve altyapıya harcansaydı tablo nasıl somutlaşırdı.
Kaç şehir hastanesi yapılabilirdi?
Türkiye’de sağlık altyapısını modernize etmek ve yüksek kapasiteli entegre tesisler kurmak amacıyla başlatılan “Şehir Hastaneleri” projesi, ülkenin sağlık hizmetleri dönüşümünün merkezinde yer aldı. Temelleri 2000’li yılların ortalarında atılan fikir, aradan geçen yıllar içinde devasa sağlık komplekslerine dönüştü. Türkiye genelinde aktif olarak hizmet veren 27 şehir hastanesi bulunmaktadır. Peki buharlaşan 850 milyar liraya kaç tane kaç yatak kapasiteli hastane yapılabilirdi?
850 Milyar lirayı nüfusa paylaştırsaydık?
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) verilerine göre, 31 Aralık 2025 tarihi itibarıyla Türkiye’de ikamet eden nüfus, bir önceki yıla kıyasla 427 bin 224 kişi artış göstererek 86 milyon 92 bin 168 kişiye yükseldi. 850 Milyar lirayı 86 milyon 92 bin 168 kişiye eşit olarak paylaştırıldığında kişi başına 9.873,14 TL düşer.
Kaç tane Cumhurbaşkanlığı Külliyesi yapılabilirdi?
İnşasına 2012 yılında başlanan ve 2014 yılında kapılarını açan ve 1.150’den fazla odası olan Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nin maliyeti Yerleşkenin yapım bedeli, 4 Kasım 2014 tarihindeki Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu görüşmelerinde dönemin Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından açıklandı. Şimşek, projenin toplam maliyetinin 1 milyar 370 milyon TL olduğunu duyurdu. Bu tutar, dönemin ortalama 2,22 TL’lik dolar kuruyla yaklaşık 615 milyon dolara karşılık geliyordu. Geçen sürede döviz kuru, enflasyon ve inşaat maliyetlerindeki değişimler dikkate alındığında, 850 milyar liralık kaynakla kaç adet Külliye yapılabileceğine ilişkin hesaplamalar farklı tablolara işaret ediyor. Külliyenin 2014 yılındaki 615 milyon dolarlık yapım maliyeti güncel kurlara uyarlandığında, tek bir yerleşkenin bugünkü değeri yaklaşık 30,5 milyar TL seviyesine ulaşıyor. Bu parametreye göre 850 milyar TL’lik kaynakla yaklaşık 28 adet Külliye inşa edilebiliyor.
850 Milyar liraya kaç bakanlık sığıyor?
Merkezi yönetim bütçesinde ödeneği nispeten düşük bakanlıklardan başlanarak bir sepet oluşturulduğunda, 850 milyar liralık bir kaynakla 7 ayrı bakanlığın bir yıllık bütçesi eksiksiz karşılanabiliyor. Yapılan hesaplamaya göre sıralama şu şekilde oluşuyor: Merkezi yönetim bütçesinde ödeneği nispeten düşük bakanlıklardan başlanarak bir sepet oluşturulduğunda, 850 milyar liralık bir kaynakla 7 ayrı bakanlığın bir yıllık bütçesi eksiksiz karşılanabiliyor. Yapılan hesaplamaya göre sıralama şu şekilde oluşuyor: (1) Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı: 36,1 Milyar TL, (2) Dışişleri Bakanlığı: 46,8 Milyar TL, (3) Kültür ve Turizm Bakanlığı: 70 Milyar TL, (4) Ticaret Bakanlığı: 76,3 Milyar TL, (5) İçişleri Bakanlığı: 119,5 Milyar TL, (6) Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı: 177 Milyar TL, (7) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı: 275 Milyar TL.
Yüzbinlerce depreme dayanıklı Konut
300.000+ Yeni Deprem Konutu: Ortalama maliyeti 2,5 – 3 milyon TL olan standart bir daire hesaba katıldığında, yaklaşık 300 bin ila 350 bin adet güvenli sosyal konut sıfırdan inşa edilebilirdi. Bu sayı, riskli bölgedeki orta ölçekli birkaç büyükşehir merkezinin tüm yapı stokunu güvenli hale getirmeye yetecek bir hacimdir.
Kentsel su güvenliği ve arıtma altyapısı
850 milyar TL’lik dev bütçe, Türkiye’nin 81 ilinin ve yüzlerce ilçesinin içme suyu iletim hatlarını modernize ederek şebeke kayıp-kaçaklarını doğrudan AB standartları olan %10 eşiğinin altına çekmeye yetecek ölçekte bir yatırım potansiyeli taşıyordu.
Bütçenin yaratabileceği dönüşüm deniz suyuyla da sınırlı kalmıyor. İSKİ ve İZSU gibi büyükşehir su ve kanalizasyon idarelerinin verilerine göre, evsel atık suları ileri biyolojik arıtmadan geçirerek tarımsal sulama ve fabrika soğutma suyuna dönüştüren 100 bin metreküp/gün kapasiteli bir Membran Biyoreaktör (MBR) ünitesi yaklaşık 30 ila 60 milyon dolara mal oluyor.
Günde 624 bin metreküp tatlı su üreten ve dünyanın en büyük ters osmoz tesislerinden biri olarak kabul edilen İsrail’deki Sorek SWRO tesisinin kurulum maliyeti yaklaşık 500 milyon dolar civarında. 850 milyar TL’lik kaynak kamusal yatırıma dönüştürülseydi; Ege, Akdeniz ve Marmara kıyılarına bu ölçekte 40 ila 50 adet mega deniz suyu arıtma tesisi kurulabilir, kıyı şehirleri ile ağır sanayi havzalarının şebeke suyu ihtiyacı barajlara bağımlı olmaktan çıkarılabilirdi